VSME-rapportage voor het mkb: wat het is en hoe je je data klaarzet

"Je klant vraagt niet om een rapport. Hij vraagt om twintig getallen die je eigenlijk al hebt."

Steeds meer mkb-bedrijven krijgen een vragenlijst over duurzaamheid. Van een grote klant die zelf moet rapporteren, van de bank bij een financiering, of van een aanbesteder. Elke vragenlijst ziet er anders uit. De VSME is bedacht om daar één antwoord op te geven.

Kort antwoord: de VSME is een vrijwillige Europese standaard voor duurzaamheidsrapportage, bedoeld voor mkb-bedrijven die niet onder de CSRD vallen. Je vult altijd de basismodule in, met gegevens over energie, uitstoot, afval en personeel. Als je die gegevens doorlopend vastlegt, kun je elke vragenlijst van een klant of bank uit dezelfde bron beantwoorden.

Inhoudsopgave

1. Wat de VSME is, en wat niet
2. Wat er in de basismodule staat
3. Voorbeeld: datapunten voor een bedrijf met 25 medewerkers
4. Zo zet je je gegevens klaar
5. Veelgemaakte fouten

Wat de VSME is, en wat niet

VSME staat voor Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SMEs. De standaard is ontwikkeld door EFRAG, de organisatie die ook de verplichte Europese rapportagestandaarden maakt. RVO omschrijft de VSME als "een vrijwillige, Europese standaard, ontwikkeld voor mkb-bedrijven die niet onder de CSRD-wetgeving vallen" (RVO).

Wat dat betekent:

• Het is niet verplicht. Niemand legt je een boete op als je het niet doet.
• Het is wel handig. Grote bedrijven en banken hebben duurzaamheidsgegevens nodig over hun keten. Als je die in een bekend format aanlevert, scheelt dat jou en hen tijd.
• Het is geen keurmerk. Een VSME-rapportage zegt niet dat je duurzaam bent. Het laat zien hoe je ervoor staat.

Wat er in de basismodule staat

De VSME heeft twee delen. De basismodule vul je altijd in. De uitgebreide module bouwt erop voort en gaat dieper in op onder meer je strategie, je reductiedoelen en mensenrechten in je keten. Volgens RVO bevat de basismodule onder meer:

De volledige standaard staat op de site van EFRAG.

Voorbeeld: datapunten voor een bedrijf met 25 medewerkers

Stel: een circulair maakbedrijf met 25 medewerkers en één werkplaats. Dit is waar de gegevens meestal vandaan komen:

Zo'n overzicht laat meestal hetzelfde patroon zien: de meeste gegevens bestaan al, maar staan op zeven plekken. En een paar, zoals trainingsuren en bijna-ongevallen, worden nergens vastgelegd.

Zo zet je je gegevens klaar

1. Maak een lijst van de datapunten uit de basismodule die voor jou gelden.
2. Zet per datapunt de bron erbij: waar staat het, wie beheert het?
3. Vul de gaten. Wat nergens wordt vastgelegd, ga je vanaf nu vastleggen, liefst als onderdeel van het werk zelf.
4. Kies één plek waar alles samenkomt. Een goed spreadsheet kan, een eigen app ook.
5. Hergebruik. Dezelfde gegevens heb je nodig voor B Corp, voor je fondsen en voor je jaarverslag.

Hoe dat hergebruik werkt, staat in impactrapportage automatiseren: van urenbriefjes naar één overzicht.

Veelgemaakte fouten

• Elk jaar opnieuw beginnen. Wie pas verzamelt als de vragenlijst binnenkomt, is elk jaar weer dagen kwijt.
• Schattingen zonder uitleg. Schatten mag, maar schrijf op hoe je tot het getal kwam. Anders kun je het volgend jaar niet vergelijken.
• Meer beloven dan je meet. Een rapportage is geen marketingtekst. Sinds 27 september 2026 gelden bovendien strengere regels voor duurzaamheidsclaims; lees groene claims: wat je webshop en productteksten nu moeten.

Liever dat ik het met je doe?

Ik kom een dagdeel bij je langs en kijk waar je gegevens over energie, materiaal en personeel nu vandaan komen en wie ze bij elkaar zoekt. Binnen vijf werkdagen krijg je een procesbeeld en een voorstel met een vaste prijs voor een proces-app die het verzamelen overneemt. De procesanalyse kost 1.250 euro excl. btw en die verreken ik volledig als je de app laat bouwen. Het eerste gesprek van 30 minuten is gratis: plan het via contact.

Bronnen

• RVO: VSME, eenvoudig duurzaamheid rapporteren voor mkb
• EFRAG, uitgever van de standaard

Dit artikel is geschreven door Vincent van Munster van WeAreImpact. Hij bouwt proces-apps op maat waarin AI-agents repetitief handwerk overnemen, voor sociale en duurzame ondernemers.