Waarom Jetten de plank missloeg met AI (en waarom mijn AI-agent Iris wél werkt)

Toen ik vanmorgen met een beker koffie aan de keukentafel zat, scroolde ik door het nieuws over Rob Jetten en het Nationaal Slavernij Instituut. Mijn maag draaide zich om, maar direct daarna bekroop me een ongemakkelijke gedachte: ben ik nu zelf niet stiekem hypocriet?

Want terwijl ik me opwind over Haagse communicatieteams die taalmodellen loslaten op beladen dossiers, tikt mijn eigen AI agent Iris op de achtergrond concepten uit voor mijn e mails, bereidt ze WhatsApp antwoorden voor en draait er op mijn lokale machine een heel team aan AI agenten om de eerste opzet van dit blog te structureren.

Het antwoord is een ondubbelzinnig nee. Maar het dwingt me wel om de grens tussen technologisch meesterschap en morele luiheid messcherp te trekken. Wat Jetten deed, was zijn politieke geweten uitbesteden aan een snelle, generieke prompt over eeuwen van historisch leed. Wat wij doen binnen WeAreImpact, is het exacte tegenovergestelde: kille technologie inzetten om administratieve ruis weg te snijden, gevoed door decennia aan eigen bronnen en geborgd door een onwrikbare menselijke veiligheidspoort.

Waarom een geweten zich niet laat prompten

Wanneer mensen horen dat ik als voormalig bestuurder in het sociaal domein volop bouw aan autonome AI assistenten, kijken sommigen even verrast op. "Vincent en AI? Jij bent toch van de warme ontmoeting en de menselijke maat?" Mijn antwoord is altijd onveranderd: juist omdát ik van mensen houd, omarm ik slimme technologie.

Ik ben geen tech evangelist die gisteren is komen kijken. Ik ben inmiddels ruim 25 jaar ondernemer, meer dan 10 jaar sociaal ondernemer, en ik heb als interim manager en directeur jarenlang met mijn voeten in de klei gestaan. In 2014 stapte ik bewust uit de corporate ratrace om fulltime vader te zijn voor mijn opgroeiende kinderen. Die keuze aan de keukentafel definieert alles wat ik doe: technologie is er niet om spreadsheets vol te proppen of winsten blind te maximaliseren, maar om kostbare tijd vrij te spelen voor wat er écht toe doet, thuis aan tafel en op de werkvloer.

Wat er in Den Haag misging, is de klassieke ivoren toren reflex. Een communicatieteam dat een taalmodel vraagt om een reactie op generaties van slavernij en intergenerationeel trauma, vraagt een rekenmachine om menselijke rouw te simuleren. Een Large Language Model kent geen schaamte, geen historisch besef en geen empathie. Het berekent puur welke woorden statistisch logisch op elkaar volgen. Het resultaat is synthetische beleefdheid: gepolijst, risicomijdend en vanbinnen volkomen doods.

Het Nationaal Slavernij Instituut trok terecht aan de noodrem. Wantrouwen is de enige logische oogst wanneer je menselijke betrokkenheid simuleert met een druk op de knop.

Binnenkijken in de machinekamer: hoe AgentOS dit blog voorbereidt

"Maar Vincent," hoor ik je denken, "als jouw AI agenten dit blog schrijven, doe je dan niet precies hetzelfde?"

Nee. Het verschil tussen een luie prompt en een professioneel agentic systeem is het verschil tussen een blindelings afgevuurde tweet en een ambachtelijke werkplaats. Om te laten zien hoe dat werkt, neem ik je mee naar mijn eigen lokale controlecentrum: AgentOS.

Dit platform draait niet ergens anoniem in een Amerikaanse cloud, maar lokaal op mijn eigen machine op localhost. Het deelt mijn data met niemand. De manier waarop dit artikel tot stand is gekomen, volgt een strikte cadans via onze Conveyor State Machine:

Van taak naar todo, ready, running, en dan een keiharde stop bij awaiting approval voordat er ooit iets naar done kan gaan.

Hoe ging dit in zijn werk voor het artikel dat je nu leest?

1. De Knowledge Forge als fundament: Mijn agenten grijpen niet willekeurig in het luchtledige. Ze worden gevoed door een lokale kennisbank met meer dan 6.000 van mijn eigen bronnen: directieverslagen, lezingen, ethische kaders, lessen uit mijn leergang Sociaal Ondernemen aan Nyenrode en 25 jaar praktijkervaring. Mijn AI persona Iris gebruikt die data om mijn unieke perspectief en tone of voice te laden.

2. Het gespecialiseerde expert team: Binnen AgentOS werken gespecialiseerde agenten samen. Een SEO Copywriter structureert de kernboodschap op basis van zoekrichtlijnen. Vervolgens toetst een interne Content Judge of het stuk voldoet aan mijn harde stijlregels: geen wollig jargon, geen theoretisch gezwets, maar concrete bewijslast.

3. De absolute stop via de Review Gate: Hier zit het kardinale verschil met Den Haag. In AgentOS geldt het ijzeren principe: Autonome Generatie, Gecontroleerde Executie. Een agent kan duizend woorden genereren, maar hij bezit technisch geen enkele bevoegdheid om iets zelfstandig te publiceren, te mailen of online te zetten.

Zodra de agenten klaar zijn, schiet de taak niet naar live, maar naar de status awaiting approval in mijn wachtrij. Daar zit ik als mens tussen. Dit is human in the loop in zijn puurste vorm. Ik open de interface, lees de ruwe opzet, schrap wat te glad klinkt, voeg mijn persoonlijke verontwaardiging toe en zet mijn eigen stempel erop.

Pas wanneer ik op de knop druk, gaat het de wereld in. De AI levert de bakstenen, maar ik bepaal het fundament en metsel de muren.

Kille tech voor warme handen

Toen ik directeur was bij Stichting de Baan, waar we met 180 vrijwilligers jaarlijks ruim 70.000 geluksmomenten realiseerden voor meer dan 700 deelnemers met een verstandelijke beperking, zag ik dagelijks hoe de bureaucratie de ziel uit het werk zoog. Bevlogen professionals die verzopen in Wmo rapportages, indicatiestellingen en administratieve verantwoordingen.

Dáár hoort AI thuis. Niet via miljoenenverslindende trajecten die jaren duren, maar met de 180 euro iPhone mentaliteit: praktische, direct toepasbare tools die morgen het probleem van vandaag oplossen. Laat een model verslagen samenvatten, mailboxen triëren en rapportagedruk halveren. Kille tech inzetten voor warme handen. Zodat die begeleider weer tijd heeft om met een kop koffie écht te luisteren naar een deelnemer.

Wat Jetten en zijn team deden, was de wereld op zijn kop zetten: zij zetten kille tech in op de enige plek waar een warm, feilbaar en kwetsbaar mens had moeten staan.

Ook processen automatiseren zonder je ziel te verliezen?

Als leiders, ondernemers en bestuurders moeten we technologie genadeloos inzetten om alle administratieve ballast uit onze organisaties te snijden. Maar blijf met je vingers van je ziel af.

Loop jij in jouw organisatie ook vast op repetitieve rompslomp, overvolle mailboxen of stroperige processen? En wil je AI inzetten zoals het bedoeld is, mét behoud van menselijke controle en zonder open einde interimcontracten of theoretische adviesrapporten?

Daarvoor heb ik de AI Diagnose en Doorbraak Sprint ontwikkeld.

Eén tijdlek. Eén dagdeel. Structureel 5 tot 10 uur per week terug.

Binnen één dagdeel op locatie staat één gekozen, terugkerend werkproces live en werkend in jouw eigen IT omgeving, inclusief menselijke controle en 14 dagen nazorg. Vaste investering: 1.750 euro exclusief btw.

Wil je ontdekken welk proces bij jou direct rust en uren oplevert? Plan een gratis Fit en Focus intake van 20 tot 30 minuten via Zoom op weareimpact.nl. Geen verplichtingen, we bepalen samen of dit past.

Vincent van Munster is sociaal ondernemer, AI innovator en oprichter van WeAreImpact. Als voormalig welzijnsdirecteur én vader van twee kinderen bouwt hij aan AI oplossingen met één doel: kille technologie inzetten om warme handen en kostbare tijd vrij te spelen.

Zullen we eens koffie drinken? Als ondernemer hoor ik graag waar jouw organisatie écht vastloopt en hoe ik je kan helpen.

Veelgestelde vragen over ethische AI en leiderschap

Wat ging er mis bij het AI-bericht van Rob Jetten aan het Nationaal Slavernij Instituut?

Het probleem zat niet in de technologie zelf, maar in de context waarin deze werd ingezet. Door een taalmodel te gebruiken voor excuses of uitlatingen over historisch trauma ontstaat 'synthetische empathie': een gladgestreken reactie zonder doorleefd moreel besef. Dit wekt bij maatschappelijke organisaties begrijpelijkerwijs wantrouwen op over de oprechtheid van de bestuurder.

Wat is het verschil tussen een standaard AI-prompt en een getrainde AI-agent zoals Iris?

Een generieke AI-prompt raadpleegt enkel algemene data op het internet en geeft vaak risicomijdende, zielloze antwoorden. Een geavanceerde AI-agent zoals Iris wordt gevoed met een specifiek contextueel archief (in dit geval meer dan 6.000 documenten van 25+ jaar ondernemerschap) en werkt via een verplichte human-in-the-loop verificatie: de mens controleert, accordeert en behoudt altijd de eindverantwoordelijkheid.

Hoe kan AI wél ethisch worden ingezet in het sociaal domein en de zorg?

Door het principe van kille tech voor warme handen: zet AI uitsluitend in om repetitieve administratie, Wmo-verantwoordingen en mailbox-triage op te lossen. Hierdoor verdwijnt de regeldruk voor professionals en ontstaat er juist meer tijd voor direct, menselijk contact.